• 0

    Bisiklet dururken dengede kalmak zor. Fakat hareket eden bisiklette denge kolaylaşıyor. Bunun açısal momentumla ilgili olduğunu tahmin ediyorum. Fakat denge meselesini tam kavrayamadım.

    emin insan 16 Eylül 2018
  • +2
    Popüler sorular beraberinde bir gölge gibi popüler yanılgıları da taşıyorlar. Açısal momentum da bu bisiklet denge ilişkisi için geçerli olsa gerek. Tekerleklerin açısal momentumundan doğan jiroskop etkisi, bir insanın ağırlığını tek başına dengeleyebilecek kadar büyük değildir. Zaten tek başına yeterli olsalardı gidonu sabitlenmiş bir bisiklet hareket ettiği zaman devrilmezdi. Bisiklet tasarımlarının temeli sürücü olmadan hareket ettiklerinde kendi kendilerine dengede kalabilmelerine dayanıyor. Bunu sağlamanın en etkili yöntemi de gidonu yere dik değil, bir miktar açı ile gövdeye bağlamak. Bunu şöyle açıklamak gerekli: hareketsiz bir bisikleti tamamen sürtünmesiz bir zeminde eliniz ile dik tutmaya kalkışsaydınız eğer gidonun mutlaka sağa ya da sola yatmak istediğini görürdünüz. Bunun sebebi de ön tekerleğin yere değdiği yerin gidon çubuğunun -hayali uzantısının yer ile temas ettiği noktanın- yaklaşık 10 cm daha gerisinde olmasıdır. Bisiklet ne zaman yanlara düşmeye başlarsa gidon da kendi dengesizliğini gidermek için bu 10 cm'yi kapatmaya çalışır ki yer ile temas ettiği nokta, gidonun hayali uzantısı ile bir olsun. Gidon düz durduğu zaman zaten dengesizdir, ister sürün ister sürmeyin. Sürücüsüz olarak itilen bisiklet ne zaman yanlara düşmeye başlarsa gidon bisikletin düşme hızından daha hızlı şekilde (gidon ana gövdeden daha hafiftir ve hafif cismin ivmelenmesi ağır cisme göre daha çabuktur) yanlara düşerek bu etkiye kendi dengesizliğinden dolayı bir tepki verir. Gidon düşme yönüne doğru döner ve bisikleti düşme yönüne doğru çevirir. Yönü değişen ana gövdenin eylemsizlik kuvveti düşmeyi engeller. Düşme devam ediyorsa gidon daha hızlı cevap verir ve ana gövde daha büyük eylemsizlik kuvveti ile düşmeyi engeller. Bisiklet ne kadar hızlı ise bu etki tepki ilişkisi daha küçük kuvvetler ile birbirleriyle haberleşir ve iki parçanın oluşturduğu bisiklet, parçalardan bağımsız olarak bir denge oluşturmuş olur. İnsan bu dengeyi öğrenir ve buna alışır.
    Vide supra 20 Eylül 2018
  • 0
    Basitçe cevaplayayım. Duran cisimde merkezkaç kuvveti yoktur. Bisikleti sürerken sürekli merkezkaç kuvvetini kullanarak düşüşümüzün aksi yönde dengeleyici bir kuvvet oluştururuz. Diyeceksin ki bisiklet cambazları nasıl hareketsiz cismin üzerinde düşmeden kalabiliyor. Onun cevabı da cambazın reflekslerinde. Dengelerini çok hızlı sağlıyorlar yani kütle merkezlerinin zemin izdüşüm noktasını bisikletin zemine temas noktasına göre ve sürekli düşüş yönünün tersinde, doğru mesafefe bırakarak dengede kalıyorlar.
    irfan keskin 28 Eylül 2018
Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Giriş Yap