• 0

    Çift yarık deneyinde, parçacıkların bir kısmı gönderildikten sonra gözlemlemeye başlasak nasıl bir sonuç elde ederiz?

    Albırt Aynştayn 27 Temmuz 2017
  • +1
    Parçacık olarak cevap verirler.
    (Bu arada özendiğiniz kişinin ismini ya Türkçe okunuşuyla ya da İngilizce yazılışıyla yazarsanız daha hoş olabilir. İkisinin karışımı şu an ?)
  • 0
    Işığın parçacık mı dalgamı sorusu bu deneyin yapıldığı zamanlarda da merak konusuydu.Çift yarık deneyi sonucunda dalga olduğuna karar verdiler.Fakat yarığın önüne bir dedektör koyup gözlem yaparsak ışık parçacık gibi davranmaya başlayacak.
    Mr.Physics 28 Temmuz 2017
  • 0
    "Gönderildikten sonra gözlemlemeye başlarsak" derken neyi kastediyorsunuz? yarıklardan geçmeden önce mi gözlemlenecek?
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    Demek istediğim parçacıklardan bir kısmını gönderdik. Sonra dedektörü açtık ve göndermeye devam ettik.
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • 0
    Zaten Albert in Türkçe okunuşu Albert değil mi Burtay Bey :) Yani ikiside Türkçe okunuşu
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • 0
    Dedektör kapalıyken parçacıklar yarıklardan geçtikten sonra ekranda dalga deseni oluşur. Dedektör çalıştığı anda dalga deseni kaybolur ve doğrusal çizgi deseni oluşur.
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    Yok olur derken elimizde sadece elimizde parçacık deseni mi olur yoksa artık parçacık deseni çıkar ve dalga deseni ile karışır mı
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • 0
    Dedektör açık olduğu sürece parçacık deseni (çift çizgi) görünür. Dedektör kapatıldığı anda dalga deseni (çoklu çizgi) oluşur. Açıldığı anda tekrar parçacık deseni görünür. İkisi birbirine karışmaz.
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    @Mehmet Ali, detektör de fotonları tespit için neyi, hangi parçacığı kullanıyorlar? Foton mu? Başka bir tanımlayıcı mı?
  • 0
    Ben aslında teker teker atılan elektronları düşünmüştüm ve çarptığı panelde izinin kalmasını bekliyorum. Merak ettiğim, kuantum düzeyinde zaman yani dedektör kapalı iken bizim gözetleyeceğimizi önceden anlayabilir mi
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • +1
    Kuantum mekaniğinde çoğu durumda gözlemlenen parçacılarla gözlemlenmeyen parçacıklar farklı hareket eder. Bu durum bir kısım kuramsal fizikçiler tarafından simülasyon argümanını destekleyen bir delil olarak gösterilir.
    Sorunuza gelince: bu tarz bir deney yapılıp yapılmadığını bilmiyorum lakin, deneyin gözlemlenmeyen kısmında parçacıklar dalga, gözlemlenen kısmında ise doğrusal olarak yani sadece yarıklardan geçecek şekilde hareket ederler diye düşünüyorum.
    Yelkan Kafkas 28 Temmuz 2017
  • +1
    Deneyde genellikle foton ve elektronlar kullanılıyor ama kullanılan parçacığın ne olduğu hiç önemli değil. Bütün parçacıklar, atomlar hatta büyük boyutlu moleküller bile dalga-parçacık ikililiği gösteriyorlar.
    Parçacıkların tek tek gönderildiğini düşünelim. Örneğin 1 adet elektron gönderiyoruz, elektron bir olasılık dalgası şeklinde ilerliyor ve her iki yarıktan da geçerek yine kendisiyle birleşip ekranda dalga deseni oluşturacak bir noktaya düşüyor. Diyelim ki dedektör kapalıyken parçacığı gönderdik ve parçacık yarıklardan tam geçecekken dedektörü açtık. Parçacık bu sefer tek yarıktan geçerek ekrana parçacık gibi düşüyor. İşin ilginç yanı, elektron yola çıktığı andan dedektöre gelene kadar dalga değil parçacık olarak geliyor, yani gelecekte dedektörün açılacağını biliyor, ona göre yola dalga ya da parçacık olarak çıkıyor.
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    @Mehmet Ali, teşekkür ederim.

    Peki, tanımlama (detection) için kullanılan parçacıkların, gözlem sırasında , gözlenen parçacıklara etkisi olmuyor mu?

    Bir de; "parçacık, yarıktan geçtikten sonra", dedektör açılırsa verdiği tepki ne oluyor?
  • 0
    Gözlem sırasında dedektörler parçacıkla etkileşime giriyorlar ama bunun bir önemi yok. Önemli olan parçacığın hangi yarıktan geçtiğinin anlaşılıp anlaşılmaması. dedektörler açık, ama parçacığın hangisinden geçtiği konusunda bilgi edilecek düzenek yoksa yine dalga deseni ortaya çıkıyor. Parçacık yola çıktığında bir süperpozisyon durumu var. Schrödinger'in kedisi konusu gibi. Kediye bakmadıkça kedinin hem ölü hem de diri olması ve açıldığında bu durumdan birisinin gerçekleşmesi olayı gibi. Yani parçacık dedektöre gelip gözlenene kadar kadar hem dalga hem de parçacık olarak bir süperposizyon durumunda. Dedektörün açık ya da kapalı olma durumuna göre, gözlemlendiğinde parçacığın baştan beri ne olması gerektiği belirleniyor.
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    O zaman parçacık deseni oluşacak
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • +1
    Evet parçacık deseni oluşur. Hatta daha deneyin daha farklı bir versiyonunu açıklayayım. Bilim adamları parçacık yola çıkıp yarıklardan geçtikten sonra tam ekrana çarpacakken dedektörün açılıp açılmayacağına karar veren bir düzenek kurdular. yani parçacık yarıklardan geçiyor ve tam ekrana çarpacak, o sırada dedektör rastgele bir karar veriyor, ya açıyor ya da açmıyor. Açılıp açılmayacağı son ana kadar belli olmadığı için önceden bilinmesine imkan yok. Deney sonuçları şöyle oluyor: dedektör son anda karar verip açtığında ekranda parçacık deseni, açmadığında ise dalga deseni çıkıyor. Yani daha dedektörün açılıp açılmayacağı bile belli değilken parçacık sanki geleceği görmüşcesine yarıklardan parçacık ya da dalga olarak geçiyor. Yani dedektör son anda açtığında parçacık aslında baştan beri parçacıkmış gibi yarıklardan geçiyor, açmazsa dalga olarak geçip dalga deseni oluşturuyor.
    Mehmet Ali 28 Temmuz 2017
  • 0
    Teşekkürler
    Albırt Aynştayn 28 Temmuz 2017
  • 0
    Bir kaç soru: Detektörün gözlem açısı ? Yollanan ( gözlemci tarafından) fotonların enerji düzeyi veya elektromanyetik dalganın özellikleri? Bunlar hakkında bilgi nasıl bulunabilir?
  • 0
    Sorduğum fotonlar detektörden çıkanlar...
  • 0
    @shibumi
    Bu bilgilerle neden ilgileniyorsunuz?
    Mehmet Ali 29 Temmuz 2017
  • 0
    Doğru soruyu sorabilmek için; Niye?
    Sanırım gözlemin yapılması ile parçacık olarak gözlenmesi arasındaki doğrudan ilişkiyi kabul ediyorsunuzdur. Parçacık-foton hangi aşama da olursa olsun. gözlem ile parçacık olarak hareket ediyor.

    Bu durumda iki olasılık var. İlki parçacık-foton geleceği görüyor ki bu bana kesinlikle uymuyor.
    İkincisi, ortamdaki tek etken değişken olan "gözlem" ile sonuçlar değiştiğine göre. bu değişkenin bir etkisi olduğunu kabul etmek.
    Bu nedenle de bu değişken etkenin özelliklerini anlamaya çalışıyorum.

    Niye sadece gözlem durumunda parçacık olarak tepki veriyor?
    Yazdığınız gibi, gözlem bitince de dalga durumuna dönüyorsa tekrar, bu etkeni sorgulamamak hatadır.

    (Elbette kendimce tutarlı bir cevabım var. Tahmin edersiniz. :-) Ama bu cevap, yukarıdaki süperpozisyonla karşılaştırınca basit ve doğal kalıyor. Bu kadar kabul görmüş, benimsenmiş bir bakış açısıyla mücadele edecek kadar sağlam değil yaklaşımım. Bu bilgilerle, güçlendirmeyi umuyorum.)
  • 0
    Dedektörler hakkında pek bilgim yok ama dedektörler parçacık görmeye odaklı ise foton parçacık olur. Herhangi bir dedektör dalgaları görebilir mi bilmiyorum
    Albırt Aynştayn 29 Temmuz 2017
  • 0
    @Shibumi "gözlem bitince dalga durumuna döner" diye bir şey yazmadım. Gözlem yapıldığında dalga fonkisyonu çöker. Ayrıca kendinizce bir cevabınız varsa formülleriyle beraber açıklamanızı rica ederim. Yoksa "bence şöyle oluyor" demenin hiç bir hükmü yok. Schrödinger'in dalga denklemine alternatif bir keşfiniz varsa sizin denklemlerinizi, hesaplarınızı görmemiz gerekir. Düşüncelerinizi neye dayandırdığınızı bilmemiz gerekir. Fizik sözel bir bilim olmadığından sözlü olarak teori üretilemez. Fizikte "sözel teori" yoktur.
    Mehmet Ali 30 Temmuz 2017
  • 0
    @Mehmet Ali, siz elbette; "gözlem bitince dalga durumuna döner" diye bir şey yazmadınız.
    Siz, "Dedektör açık olduğu sürece parçacık deseni (çift çizgi) görünür. Dedektör kapatıldığı anda dalga deseni (çoklu çizgi) oluşur. Açıldığı anda tekrar parçacık deseni görünür. İkisi birbirine karışmaz. Mehmet Ali 28 Temmuz 2017 " yazdınız.

    Buna istinaden yazdım. Özellikle "Açıldığı anda tekrar parçacık deseni görünür. " Kısmı ile...


    Diğer yandan ortaya"... şöyle oluyor"... diye de bir şey yazmadım.
    "İkincisi, ortamdaki tek etken değişken olan "gözlem" ile sonuçlar değiştiğine göre. bu değişkenin bir etkisi olduğunu kabul etmek.
    Bu nedenle de bu değişken etkenin özelliklerini anlamaya çalışıyorum. " Yazdım.
    Gene, " cevapsız bir Niye?" sorusu sordum sadece.
    Niye sadece gözlem durumunda parçacık olarak tepki veriyor?

    Kendi yaklaşımımı ise açıklamadım. Basit ama yetersiz - hatta sağlam olmadığını ifade ettim.
    Böyle bir düşünceyi bu aşamada nasıl açıklayabilirim? Ben bile kâni değilim, henüz.
    Eğer düşünce bazında oturursa, nasıl formüle döküleceği konusunda uzmanların yol göstermesinden elbette faydalanırım. Kendi başıma yapmam gerekiyorsa, onuda sonuç alınca
    yaparım ama şahsınıza veya değerlendirmenize sunacağımı filan ummuyorsunuzdur sanırım.
    Neyse, zaten henüz ortada olmayan şey üzerine çene yapıyoruz.

    Siz kitap bilgisi olarak çok iyisiniz. Yazılı kaynaklardan gelen bilgiler konusunda, yazdıklarınızı sorgulamıyorum bile bu yüzden. Kitaplarda geçen sınırları çok iyi ayırt edip, kullanıyorsunuz. Sanırım bu alanda eğitim de alıyorsunuzdur. Taze bilgi avantajı da var. Sizin bu özelliklerinizden faydalanmaya çalışıyorum.
    Tepkisel yaklaşımınıza rağmen, sizden hala ümitliyim. Burada tekrar yazmanız-katılmanız içinde zaman zaman, sizinle ilgili takdirlerimi de yazdığımı farketmişsinizdir. Çünkü herkes hayal gücünün peşinde iken, birilerinin de katı sınırları ve imkansızlıkları hatırlatması lazım.
    Hoşlanmasanızda, buradaki tartışmacı "ekibin", değerli bir parçası olduğunuzu düşünüyorum.

    Neyse...
  • 0
    @Genel;

    Benim istediğim "bilgi". Ya da bir yol...
    Yaklaşımım şu: Mevcut fizikte elektromanyetik dalgalar, sadece fotonlardan oluşuyor. Ayrılmaz bir bütünler.
    Önceki tartışmalardan okumuşsunuzdur. (Katılmasanızda takip ettiğinizi düşünüyorum.)
    Elektromanyetik dalganın, dalga unsurunu ayrı, foton unsurunu ayrı olarak ele alıyorum.

    Şimdi çift yarık deneyine geçelim; Işık kaynağından çıkan fotonların bir momentumu var.
    Dedektör için kullanılan fotonlarında bir momentumları var.
    (Elektron olsaydı gözlemlenen, kütlesinin olması ve foton soğururup 10 üzeri eksi 8 saniyede , foton ışıması (?) yüzünden durum çok karmaşıklaşacaktı... O yüzden o kısma şimdilik girmiyorum bile. Önce bu ayak bir sağlamlaşsın.)

    Dedektörden belli açılarda gözlem yapılıyor diye düşünüyorum. Ki gözlemlenen fotona çarpıp, esnek veya esnek olmayan (?) çarpışma ile yansıyan fotonun, dedektörün alıcısına, gözlemlenen foton ile ilgili bilgiyi taşıyabilsin.

    Ve klasik fizikten yola çıkarak, desen için yollanan fotonların momentum değerlerinin, dedektör fotonlarınkinden çok daha yüksek olması gerekir diye düşünüyorum.
    (Yani 60 kilogramlık düz koşana, 100 kiloluk "aynı hızda" başka bir koşan çarptırırsanız, yoldan çıkan 60 kilogramlık olan olur. )
    Bu yüzden desen için yollanan fotonun momentumu, dedektör fotonunkinden çok az etkilenecek düzeyde, ondan yüksek olmalı.
    Dalga boyları, frekansları ve açıları bu amaçla sordum.

    Bir diğer nokta ise, yatay dalgalar da geçişlidir. Aynı ortamda, farklı açı, frekans ve dalga boylarında mesela 30 dalgayı aynı anda bir noktadan geçirin, 30 dalganın da özelliklerini ve enerjilerinin çoğunu kaybetmeden yollarına devam ettiklerini görürdük.

    "Çünkü her yeni dalga için, karşılaştığı durum, tüm bileşenleriyle yeni bir ortamdır." (Bu ortam farklı dalgalar-titreşimler içeriyorsa , o titreşimlerle beraber bütünü, "yeni bir ortam" olarak kabul ediliyor.)

    Işık elektromanyetik dalgadır. Onunda dalgaların temel özelliklerinden ayrıcalığı-istisnalığı olduğunu sanmıyorum.

    O zaman, eğer elektromanyetik dalga sadece foton hareketi ise (başka bileşeni yok ise); çakışan elektromanyetik dalgaların ortak tepe ve dip noktalarına rağmen, bu elektromanyetik dalgalar birbirleri içinde geçip gitmeliydiler. Ama böyle olmuyor. Gözlemlenen fotonlar girişim yapmak yerine parçacık olarak hareket ediyor.
    Bu yüzden durumu fotonun, elektromanyetik dalgadan bağımsız bir tepkisi olarak yorumluyorum.

    Ya da fotonu ve dalga özelliğini ayrı ayrı ele alıp, bu (iki) elektromanyetik dalgaların ve fotonların" özelliklerine göre" durumu değerlendireceğiz.
    Önemli Not: Hatta doğruya yakın ise, bilgi taşıyan dedektör fotonlarıda parçacık olarak tanımlanmış olmalılar.

    Bunu yapmak istiyorum en azından.
    Bunun imkansızlığını matematiksel olarak ortaya koyabilirseniz, bu da benim için değerli olacaktır.

    Merak etmeyin, yazacağınız formülleri (terim açıklamalarını girerseniz: bu sitede temel terimleri kullanmak kolayca olmuyor; Planck sabiti, frekans, momentum, vs.vs) anlayacak kadar matematik bilgim var. ( 4 yıl matematik bölümü öğrencisi olarak anıldım. Olmadı :-(, başka bölüm bitirdim. Aradan uzun yıllar geçmiş ve kullanmamış olsam da hala bir kaç kırıntı var aklımda...)
  • 0
    Gözlem yapılabilmesi için gönderilen fotonların etkileşimi dalga özelliğini bozuyor olabilir. Bunu David Bohm kitabında yazmıştı .
    Yunus Ilik 04 Ağustos 2017
Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Giriş Yap