• +6

    Işık hızından giderken olayları algılamamız mümkün müdür?

    Adam Trkkelte 24 Mayıs 2016
  • +1
    Işık hızına ulaşmamız dahi teorik olarak mümkün değil ama, şöyle bir şey var ki ışık hızına yaklaştıkça zaman bizim için yavaşlıyor. Yani 10 bin ışık yılı uzaklığa gidiyoruz, normalde ömrümüz 10 bin yıl olması mümkün değil ama biz 10 yılda bu mesafeyi kat ediyoruz. O esnada Dünya'dan bizi 10 bin yıl boyunca yolda olduğumuzu gözlemleyebilirler. Bu 10 bin yıllık devasa bir gözlem olabilir ancak bizim bilincimiz sadece 10 yıl olarak algılar. Bedenimiz ve bizimle gelen her şey 10 yıl yaşlanır. Yani bizim algılarımıza hiç bir şey olmaz. Çevremizdeki her şeyin hızlandığını görürüz ama insan algısı sabit kalır. Ha şu da var; Einstein'in algı ile ilgili bir sözü "Elinizi 1 dakika fırına koyun, 1 saat gibi gelir. Güzel bir kadınla 1 saat vakit geçirin 1 dakika gibi gelir." Bu da olayın farklı bir bakış açısı. Ancak reelitede geçen zaman yukarıdaki gibidir.
    Mustafa Okat 25 Mayıs 2016
  • 0
    Merhabalar,

    Algılarımız hala çalışır (sağ kalabildiğimizi varsayarsak). Ve ışık hızının asıl etkisi görsel algılarımızda olur.

    Konuya ilişkin Carl Sagan'ın çok güzel benzetmeyle ve öz bir anlatımıyla hazırlanmış videosu var. İzlemenizi tavsiye ederim;

    https://www.youtube.com/watch?v=-CIs3jOnfiM
    Cihan Şenyüz 25 Mayıs 2016
  • 0
    Merhabalar,

    Algılarımız hala çalışır (sağ kalabildiğimizi varsayarsak). Ve ışık hızının asıl etkisi görsel algılarımızda olur.

    Konuya ilişkin Carl Sagan'ın çok güzel benzetmeyle ve öz bir anlatımıyla hazırlanmış 4 dakikalık videosu var. İzlemenizi tavsiye ederim;

    https://www.youtube.com/watch?v=-CIs3jOnfiM
    Cihan Şenyüz 25 Mayıs 2016
  • 0
    Merhabalar,

    Algılarımız hala çalışır (sağ kalabildiğimizi varsayarsak). Ve ışık hızının (Yaklaşık ışık hızı) asıl etkisi görsel algılarımızda olur.

    Konuya ilişkin Carl Sagan'ın çok güzel benzetmeyle ve öz bir anlatımıyla hazırlanmış 4 dakikalık videosu var. İzlemenizi tavsiye ederim;

    https://www.youtube.com/watch?v=-CIs3jOnfiM
    Cihan Şenyüz 25 Mayıs 2016
  • 0
    Merhabalar,

    Algılarımız hala çalışır (sağ kalabildiğimizi varsayarsak). Ve ışık hızının (yaklaşık ışık hızı) asıl etkisi görsel algılarımızda olur.

    Konuya ilişkin Carl Sagan'ın çok güzel benzetmeyle ve öz bir anlatımıyla hazırlanmış 4 dakikalık videosu var. İzlemenizi tavsiye ederim;

    https://www.youtube.com/watch?v=-CIs3jOnfiM
    Cihan Şenyüz 25 Mayıs 2016
  • +1
    Şöyle bir husus var ki temsili rakamlarla konuşmak istiyorum ışık hızının %99,90'ı bir hızla giderken harcadığımız enerjiyi 2 misline çıkarmak bizim hızımızı sadece %99,92 gibi bir rakama çıkartır. Yani hızımız hemen hemen aynıdır (Belki saniyede bir kaç metre daha hızlıyız) ve Dünya'daki gözlemciye göre 10 bin ışık yılı mesafedeki hedefimize varmamız sadece bir kaç gün önceye gelir. Ancak gemi içerisindeki personel için 10 yıl süreceğini öne sürdüğüm yolculuk yaklaşık 5 yıl sürecektir. Üzerimizdeki enerjiyi başlangıçtaki enerjinin 4 katına çıkartırsak hızımız %99.95 olacaktır belki, Dünya'daki gözlemcinin gözlemine göre hedefimize bir kaç gün daha da önce varacağız ancak harcadığımız bunca enerji yok olmuyor ya? İşte hedefimize 10 yılda değil 2,5 yılda varırız. Bizim için 10 yılda değil 2,5 yılda Dünya'nın 10 bin yılı geçer.
    Mustafa Okat 25 Mayıs 2016
  • 0
    Bu konuyu kavramak çok zordur.Bu zamanın algısallığı ve göreceliği konusu gün içinde herhangi bir anda aklınıza takılabilir ve bunu bir türlü kavrayamazsınız veya kendinizi kandırırsınız.Ancak bunu gece uyumadan önce düşünmek daha etkileyici olur.
    Zafer Kaan Karan 26 Mayıs 2016
  • 0
    Bu arada yukarıdaki ilk yorumum ısrarla eksi oy alıyor ancak eksi oy veren kişiler yanlış söylediğim şeyleri düzeltebilirlerse sevinirim. Ben de bilgi yanlışlarımı düzeltmek isterim.
    Mustafa Okat 26 Mayıs 2016
  • 0
    4/3c ışık hızının altında mı sence?
    Cengiz 30 Mayıs 2016
  • 0
    @Mustafa Okat,
    Bende yorumunuza eksi verdim. Sebebi ise kurduğunuz şu cümle;
    "Yani bizim algılarımıza hiç bir şey olmaz. Çevremizdeki her şeyin hızlandığını görürüz ama insan algısı sabit kalır."

    Işık hızına yaklaşmak, görsel algılarımızda müthiş değişikliğe sebep olacağı aşikardır çünkü görsel algılarımız bildiğiniz gibi gözümüze gelen ışıkla oluşur. En basitinden Doppler etkisi denen etki görsel algılarımızı etkiler. Detaylar için bir önceki mesajımda paylaştığım meşhur astronom Carl Sagan'ın açıklamasını izleyebilirsiniz.
    Cihan Şenyüz 26 Mayıs 2016
  • 0
    @Cihan Şeynüz
    Bahsettiğim görsellik değil. Mesela yapısal zayıflık oluşturmaması için uzay gemimiz camsız imal edildiyse dış ortamda hiç bir dayanağımız olmaz. Bu da görsel algımızın bizimle aynı hızda seyir eden uzay gemisinin iç duvarları ile sınırlı kalması demek. Lakin benim bahsettiğim algı, şu anda zaman bizim için nasıl akıyorsa, saatimize baktığımızda nasıl bir hareket görüyorsak ışık hızına yakın hızlarda ivmesiz hareketlerde de hissiyatımız tıpatıp aynı olacaktır. Dışarıya gözlem yaptığımızda ise bizim için olağan ve sıradan şekilde akan zaman dışarıda oldukça hızlı akıyor olacak. Mesela 10 bin ışık yılı mesafeyi 10 yılda gidecek kadar bir hızla hareket ediyorsak önümüzdeki uzayın büzüşüp daraldığını görürüz. 10 bin ışık yılı uzaklıktaki hedefimiz bize 10 ışık yılı mesafede gibi gözükür ve aramızdaki bütün uzay "daralır" tabii bu bize göre. Hızımız hala ışık hızına yakın ama ışık hızının altında. Biz 10 yıl yol kat ediyoruz, boy kısalması gereği katettiğimiz mesafe 10 ışık yılı olsa da gittiğimiz mesafe 10 bin ışık yılı. Tabii tüm her şeyi neredeyse durağan hızlarda Dünya'dan gözlem yapan gözlemcimiz için boy kısalması gerçekleşmediği için bizi hedefine 10 bin yılda varan bir yolcu olarak görüyor. Biz Dünya'ya gözlem yaptığımızda Dünya'nın Güneş etrafında çılgınca tur attığını görüyoruz. Bizim için 1 yıl geçene kadar Dünya Güneş etrafında 1000 tur atıyor. Tüm bunlar gerçekleşirken zamanın akışında ya da kendi algılarımızda (Görsel demiyorum yanlış anlamayın) her şey olağan. Mesela uzay gemimizde yukarıdaki gibi seyir ederken susuzluk hissedip su içmek için ayağa kalkıyoruz, odanın öbür ucundaki sürahiye doğru yürüyoruz. Bizim için 1 dakika içerisinde gerçekleşen bu işlem Dünya'daki zamana göre yaklaşık 18 saatte gerçekleşiyor. Demek istediğim biraz dağılmış olsa da budur.
    Mustafa Okat 26 Mayıs 2016
  • 0
    ses hızını aşınca ses duyamadığımız gibi ışık hızını aşınca da görüntü olmaz. Işık hızı ve ötesinde yön ve hareketten de söz edemeyiz. Ses zaten yok. Yani ortada varlığımızdan başka algılayacak bir şey kalmıyor. Var olduğumuzu algılayabilir miyiz orasını bilemiyorum.
    Emin Akben 26 Mayıs 2016
  • 0
    Işık hızında gitmeyi ışık hızına çok çok yakın bir hızda gittiğimiz şeklinde düşünürsek (diğer türlüsü mümkün değil çünkü) olayları algılamamızın şu anki algımızdan hiç bir farkı olmayacaktır. Bu zaten özel göreliliğin ilk postülası. Her eylemsiz referans sisteminde fizik kuralları aynıdır.
    Cengiz 27 Mayıs 2016
  • +1
    Mustafa Okat'ın ilk yorumuna katılıyorum. Şöyle ki , olayı iki şekilde değerlendirmek gerekir.
    Bir hızlanan ortamdaki olayları nasıl algılayacağız? İkincisi bu ortam dışındakileri nasıl algılayacağız?

    Birinci durumda aynı ortamda iken hızlandığımızda algılarımızda bir değişiklik olmaz. Işık veya ses, hızlananan gözlemci doppler etkisinde algılamaz.
    Ancak dışarıdaki sabit gözlemci, işte o ses veya ışığı doppler etkisine göre algılar.

    Buna karşılık ikinci durumda, Cihan Şenyüz 'ün yaklaşımı mantıklı geliyor. Bu sefer hızlanan cisimdeki gözlemci, dışarıdaki cisimleri gözlemlerken, kendisini sabit onları hızlanmış gibi algılayacağı için algılarda değişiklik olacağı aşikar.

    Konuyu kolay anlamak için şu bakış açısını önerebilirim: Hızlanan her nesneyi, içinde hızlandığı ortamdan farklı, bağımsız bir sistem olarak ele alın. Ve sistemler içinde ve arasında kıyaslama yapın. Daha rahat oluyor.



  • 0
    @Mustafa Okat,
    Soruyu soran arkadaşın "olayları algılamak"tan kastını ben duyu organlarımızın algıları olarak yorumladım. Eğer arkadaşın kastı "zaman" ise, tabi ki dedikleriniz doğru. Ancak neden hep kapalı bir araç içinde seyahat etmeyi canlandırıyorsunuz? Bir de süpermen gibi uçarak seyahat ettiğinizi düşünün. O takdirde işin "zaman" boyutundan sıyrılıp, direkt gözlerinizle algıladığınız çevrenizden bahsedeceksiniz. Kolunuzdaki saat her zamanki gibi size göre normal, durağan başkalarına göre yavaş tikleyecek, ancak etrafı simsiyah bir huzmede, kenarları kırmızı merkezi ise mavi bir şekilde yolunuzu göreceksiniz.

    Özetle; Soruyu ele aldığınız açıdan haklısınız, sadece farklı açılardan olaya yaklaşmışız. Bu da soruyu soranın 7 kelimelik bir cümle ile böylesine derin bir soruyu sormasından kaynaklanıyor :)

    @shibumi_tr,
    Hızlanan gözlemci etrafını doppler 'in etkisinde görürken, durağan gözlemcilerde hızlanan gözlemciyi doppler 'in etkisinde görür. Ortada hız varsa, doppler etkisi her zaman vardır.
    Cihan Şenyüz 27 Mayıs 2016
  • 0
    @Cihan Şenyüz
    Şimdi duyulara dayandırılan algı başka bir şey. Mesela tüm duvarları, tabanı ve tavanı aynı tonda kırmızıya boyanmış bir oda düşünün. Dışarıya da yalıtımlı olsun. Hiç bir görsel dayanaktan destek alamadığınız için ne odanın şeklini, ne tavanın ne de duvarların uzaklığını kestiremezsiniz. Çünkü insan algısı bunlara dayanır. Örneğin bir otomobille 100 km/sa hızla seyir ederken bunu gayet hissedersiniz. Ancak bir hızlı trende 250 km/sa ile giderken camdan baktığınızda dahi bunu hissetmezsiniz çünkü camlar optik olarak ayarlanmıştır. Yani insan algısı görsel dayanaklarla yanıltılabilir. Bu yüzden ben algıyı görsel, işitsel yani duyumsal olarak ele almak istemedim sadece. Bu yüzden sadece algı dedim. Zaten dediğiniz gibi soru çok basit sorulmuş, çok derin bir soru.
    Mustafa Okat 27 Mayıs 2016
  • 0
    Gidemeyeceğin için farz etmenin anlamı yok.
    Cengiz 30 Mayıs 2016
  • 0
    4/3c ışık hızının altında mı sence?
    Cengiz 30 Mayıs 2016
  • 0
    4/3c ışık hızının altında mı sence?
    Cengiz 30 Mayıs 2016
  • 0
    https://upload.wikimedia.org/math/7/8/5/785822ad0d53c17c04fd8f1008b38743.png

    şuradaki formülde v yerine 3/4c koyarsan zamanın ne kadar yavaşladığını bulabilirsin.
    Cengiz 30 Mayıs 2016
  • 0
    Aynştayna gore ışık hızında kütle denen bisey olmaz dolayısıyla sen olmazsın algılamak ne kelime
    Furkan Köroğlu 18 Haziran 2016
  • 0
    varsayalım ki o hıza ulaştık zaman dahil birçok kavram anlamını kaybedeceği için sağlanan koşula bağlı olarak olay döngüsünü hissetmek mümkün olmayabilir.
    Yunus Çördük 20 Haziran 2016
  • 0
    Işık hızında giderken olayları algılamamız mümkün değil dünyadaki olayları algılayamayız ama ışığı algılayabiliriz ışık gözlemciden gözlemciye değişmez ışık hızında gidemeyiz zaten ancak ışık hızına yakın gidebiliriz
    esra içaçan 21 Haziran 2016
Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Giriş Yap