Kara Deliği Galaksi Merkezinden Dışarı Fırlatan Gravitasyonel Dalgalar

Kara Deliği Galaksi Merkezinden Dışarı Fırlatan Gravitasyonel Dalgalar

Uzay 11 Temmuz 2017
Gök bilimciler, uzak bir galakside, gravitasyonel dalgaların muazzam gücüyle galaktik merkezden dışarı fırlatılan süper kütleli bir kara deliği keşfettiler.

Böyle bir olayın varlığından daha önceleri şüphe edilmiş olsa da bu zamana kadar doğrulanamamıştı. Hubble Uzay Teleskobu tarafından tespit edilen bu devasa kara delik, bir milyar Güneş kütlesinden daha büyük bir kütleye sahiptir.

Araştırmacıların tahminlerine göre, bir kara deliğin bu şekilde fırlatılabilmesi için, aynı anda gerçekleşen 100 milyon süpernova patlamasının enerjisine eşdeğer enerji gereklidir. Böylesine bir enerji için en makul açıklama ise, galaksinin merkezinde iki büyük kara deliğin iç içe geçmesiyle açığa çıkan gravitasyonel dalgalar tarafından bir kuvvet uygulanmasıdır.

Yakın kızılötesi ve optik dalga boylarında alınan Hubble görüntüleri, 8 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir galaksi kümesindeki 3C 186 olarak adlandırılan kuasarı ve galaksisini açığa çıkardı. Bu görüntülerle, ana galakside gelgit kuyrukları olarak adlandırılan ve çarpışan iki galaksinin arasındaki yer çekiminin sürüklemesi ile üretilen zayıf yay biçimli belirtiler bulundu. Bu kanıt, 3C 186 ile başka bir galaksi arasındaki olası bir birleşmeyi göstermektedir.

STScI ve Johns Hopkins Üniversitesi’nden Marco Chiaberge liderliğindeki ekip, galaksideki yıldız ışığının dağılımını, bir bilgisayar modeliyle elde edilen normal bir eliptik galaksinin dağılımı ile karşılaştırarak, kara deliğin merkezden 35.000 ışık yılı kadar uzaklaşmış olduğunu hesapladı.

Araştırmacılar, Hubble ve Sloan araştırması ile alınan spektroskopik gözlemlerle kara deliğin kütlesini tahmin etti ve yakınında sıkışan gazın hızını ölçtü: Kara deliğin çevresindeki gazın galaksinin merkezinden saatte 4.7 milyon mil hızla uzaklaştığını buldular. Bu ölçüm kütle çekimden dolayı kara delik hızını da açıklamaktadır.

Bu kanıtlar ve teorik çalışmalar ile araştırmacılar, devasa kara deliğin merkezde bulunduğu yerden nasıl hareket edebileceğini açıklayan bir senaryo geliştirdiler. Teoriye göre, iki galaksi birleşip kara delikleri yeni oluşan eliptik galaksinin merkezine yerleşir, kara delikler birbirlerinin etrafında dönerken ise, gravitasyonel dalgaları etrafa yayılır.

Sistemin Hubble görseli ©STScI

Her kara delik çarpışması, kara deliklerden birini ters yönde iten dengesiz gravitasyonel dalgaları üretmemektedir. Johns Hopkins Üniversitesi’den STScI ekip üyesi Colin Norman, "Bu asimetri, kara deliklerin kütlelerine ve birleşme öncesi dönüş eksenlerinin göreli yönelimi gibi özelliklerine bağlıdır. İşte bu yüzden bu cisimler çok nadirdir.”

Bir kara deliğin galaktik merkezden dışarı nasıl itilebileceğini gösteren temsili figür. ©STScI

Kaymış kuasar için, pek tutmasa da alternatif bir açıklama, bu parlak nesnenin galakside bulunmadığını, galaksinin arkasında yer aldığını önermektedir. Durum böyle olsaydı, kuasar barındıran bir arka planda bir galaksi tespit  edilmiş olmalıydı.

Ekip, kara deliğin ve gaz diskinin hızını daha doğru bir şekilde ölçmek için, bu tuhaf nesneyi, ALMA ve diğer araçlarla birlikte Hubble'ı kullanarak tekrar gözlemlemeyi planlıyor.

Kaynak
http://hubblesite.org/news_release/news/2017-12

  FACEBOOK YORUMLARI

  YORUM YAP

Bu içeriğe yorum yapabilmek için lütfen

Giriş Yap

Facebook ile Bağlan

Arkadaşına Gönder